Wandelroute Schiermonnikoog, duin en strand – 15.1 km

Maak deze prachtige wandeling van Natuurmonumenten door het Nationaal Park Schiermonnikoog en ontdek de duinen en het strand. Welk seizoen je ook door het Nationaal Park Schiermonnikoog wandelt, er is altijd wat te beleven.

Ontdek in het late voorjaar orchideeën, duik in de zomer in de zee en spot in het najaar en winter veel vogels. En wie weet zie tijdens de wandeling ook nog een zeehond. Schiermonnikoog is één van de weinige gebieden van Nederland waar de natuur grotendeels het landschap vormt. Wind en zee maken de dienst uit. Het proces van stuivend zand en groeiende duinen kun je met eigen ogen aanschouwen. Tijdens het wandelen door het Nationaal Park Schiermonnikoog maak je kennis met deze dynamiek van de natuur en met de talrijke planten en dieren die er leven.

Schiermonnikoog - Rijkswaterstaat,  Joop van Houdt

Routebeschrijving – Wandelroute Schiermonnikoog

Startpunt: Bezoekerscentrum Schiermonnikoog, Torenstreek 20

Bekijk wandelroute Schiermonnikoog op onze Interactieve kaart.

Wandelroute-Schiermonnikoog

Highlights langs de route

Punt 1Startpunt wandelroute Schiermonnikoog

Je staat nu voor een paar heel karakteristieke huisjes van Schiermonnikoog. Z e zijn helemaal aangepast aan de westenwind: aan de westkant heeft het dak een steile helling, aan de oostkant een glooiende. Dit is het oudste deel van het huidige dorp. De huizen zijn hier in de 18e eeuw gebouwd toen de zee het oude dorp, dat veel westelijker lag, dreigde te verzwelgen. De toenmalige eigenaresse van het eiland, Catharine van Stachouwer, liet de huizen dicht bij elkaar op het hoogste deel van het eiland bouwen. Zo hield ze veel grond over voor de landbouw.

vogelkijkplekkenVogelkijkplek – Klein Zwitserland

Vanaf dit vakantiehuisjescomplex in de binnenduinrand kun je tijdens de trektijd veel zangvogels zien zoals roodstaarten en de zeldzame bladkoning.

Punt 2
Waterral - Elwin van der KolkWesterplas

De Westerplas is één van de schaarse plekken op het eiland met zoet water. De plas is in de jaren zestig ontstaan na de aanleg van de stuifdijk en duinstrook aan de westkant van Schiermonnikoog. Op en rondom de plas is het een komen en gaan van vogels, die je heel goed kunt zien vanuit de vogelkijkhut even verderop. In het najaar strijken waterrallen, op weg naar het zuiden, er neer om even bij te tanken. Je zult ze waarschijnlijk niet zien. Maar als je denkt een gillend speenvarken te horen, dan is het zeker een waterral.

vogelkijkplekkenVogelkijkhut

De vogelkijkhut, die midden in het water staat, heeft een zeer open karakter. Vogels komen tot onder de hut. Kijk uit naar verschillende soorten eenden, lepelaars en kleine zilverreiger. In het riet langs de plas heb je veel kans op zangvogels als barmsijs, blauwborst en rietgors.

Punt 3Het Rif

Aan je linkerhand zie je een enorme vlakte: het Rif. Hier lag het dorp tot de 18e eeuw. Nu zit het er met hoog water vol met wadvogels. Ook staat er heel veel zeekraal, dat in het najaar een prachtig rode kleur krijgt. In dat seizoen zitten de struiken rechts van het pad, zoals duindoorn, vol met bessen. Trekvogels op weg naar warmere struiken, komen er massaal op af.

vogelkijkplekken

Vogelkijkplek – Westerstrand

Dit strand, waar verschillende soorten meeuwen en strandlopers te zien zijn, is vanaf meerdere strandopgangen bereikbaar. Kijk tijdens de winter ook uit naar velduilen.

Punt 4Duinvalleien

In de valleien waar je nu tussendoor loopt, bloeit in mei en juni volop het hondsviooltje, samen met spaanse ruiter en orchideeën. Deze typische duinplanten groeien hier weer omdat Natuurmonumenten bomen en struiken heeft weggehaald. Duinvallen zijn plekken die vroeger regelmatig door de wind kaal werden gestoven tot aan het grondwater, waardoor er heel bijzondere planten groeiden. De afgelopen tientallen jaren zijn er veel meststoffen in gewaaid. Zonder ingrijpen zou er een bos ontstaan.

Punt 5Zeehonden

Op de zandbanken voor de kust zie je vaak zeehonden liggen. Het is bijna niet meer voor te stellen dat we deze prachtige dieren bijna kwijt waren. Inmiddels leven er weer zo’n 7.000 gewone en grijze zeehonden in het waddengebied. Het strand heet hier het groene strand, omdat het helemaal begroeid is geraakt. In de zomer is het roze van het engels gras, wat later wit van de parnassia.

Tip: Wil jij weten waar voor het laatst zeehonden zijn gespot? Kijk dan op onze Interactieve kaart

vogelkijkplekken

Vogelkijkplek – De Marlijn

Vanaf dit strandpaviljoen kun je in het najaar de zeevogeltrek en tijdens het voor- en najaar de zangvogeltrek prachtig beleven.

Punt 6Jonge duinen

Op het strand zie je dat er nieuwe duinen ontstaan. Soms enkele sprieten biestarwegras waar omheen zich zand ophoopt. Maar er zijn metershoge bergen van zand. Als ze begroeid raken, houden ze mogelijk stand, vaak slaat de zee ze bij een flinke storm weer weg. Er spoelt ook van alles aan op het strand. Afval, maar ook schelpen, vooral zwaardschedes. Met een goede noordoostenwind kun je soms noordkromp (een grote, zwarte schelp) of barnsteen (fossiel hars) vinden.

Punt 7Bunkermuseum

Boswachter Cees Soepboer van Natuurmonumenten heeft in een bunker net voorbij strandpaviljoen De Marlijn een museum ingericht over de geschiedenis van Schiermonnikoog tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van 17 februari tot en met 31 december is het museum op woensdag en zaterdag open van 13.00 tot 16.00 uur, van 1 januari tot en met 16 februari alleen op zondag van 13.00 tot 16.00 uur.

Punt 8Het bos in

Van de openheid van het strand kom je nu ineens in de beslotenheid van het bos. De toenmalige eigenaar van het eiland, de Duitse graaf Von Bernstorff heeft het honderd jaar geleden aangeplant. Hij koos voor de Corsicaanse den, omdat die goed tegen de zilte zeewind kan. Veel bomen gaan nu dood. Dat kun je ook zien aan de grote aantallen dennenmoorders, paddenstoelen die op verzwakte naaldbomen gedijen.

uitzichtpuntenUitzichtpunt – Bunker Wasserman

Bovenop de voormalige bunker is nu een uitkijkpunt. De bunker staat op een hoog duin, zodat je een weids uitzicht over het eiland hebt. Ook in de bunker kun je een kijkje nemen.

Praktische informatie

Kijk voor meer praktische informatie over deze wandelroute Schiermonnikoog op de website van Natuurmonumenten.

Foto Westerplas Schiermonnikoog – Rijkswaterstaat, Joop van Houdt
Illustratie Waterral – Elwin van der Kolk